Bodem

A.    Bodem en plantversterkende middelen

ROL is de afgelopen jaren van diverse kanten benaderd  door ondernemers  die middelen aanbieden die een positieve werking hebben  op de weerstand van de plant  en de kwaliteit van de bodem zonder gebruik te maken van stoffen afkomstig uit de chemische industrie.
Dit jaar is een groot  veld aangelegd  waarin diverse middelen worden  gebruikt:
Zo wordt er gebruik gemaakt van middelen onder de naam Biovic,  PRP- sol,  Gamma A-SOL, Gamma A-FOL, Gamma Phytoregulateur en Gamma Vital.

Hogeschool CAH-Vilentum te Dronten is  projectleider van dit onderzoek dat wordt verricht onder auspiciën van het Kennisprogramma Centre Of Expertise.

Het onderzoek is gesplitst in drie delen:

  1. Een tweejarige proef van lelies waarin vergelijking van vitale teeltmaatregelen met de standaard lelieteelt om aan te tonen dat de biologische teelt van bollen op termijn binnen bereik ligt. Gelijktijdig teelt van leliebollen op praktijkschaal op basis van de ervaringen uit 2013.
  2. De test van deze bollen in de kas (broei) om zo te zien of de kwaliteitstandaard zoals gewenst door de sector en de klant te allen tijde kan worden gehaald. Bollen uit de pilot van 2013 zullen daartoe begin 2014 al gebroeid worden.
  3. Teelt uit de grond voor schoon uitgangsmateriaal. De basis voor de vitale teeltmaatregelen wordt gebruikt om het uitgangmateriaal virusvrij op te kunnen kweken. Dit gebeurt in bakken met schone grond plus de toevoeging van de vitale teeltmaatregelen.

Leden kerngroep

  • CAH-Vilentum brengt expertise in op gebied van projectleiding, teelt en proeven en koppelt studenten aan dit onderzoek voor uitvoering en onderwijs doeleinden. Dit gebeurt onder leiding van Kees Westerdijk, projectleider.
  • ROL  stelt de grond beschikbaar; organiseert open dagen.
  • Middenweg BV  brengt materialen,  teeltkennis en praktijkmotivatie in, verzorgen proeven en praktijkteelt.
  • Elothis brengt kennis in betreffende de vitale teeltmaatregelen.
  • Van Iperen levert kennis, disseminatie en praktijkimplementatie.
  • BQ-Support: viruskennis en analyses.
  • HLB: verzorgen proeven, expertise in teelt, proeven en bodembemonsteringen.


B.     Onderzoek:  Teelt uit de Grond van Lelies

Doel
Ontwikkeling van een nieuw teeltsysteem voor de productie van ziektevrij uitgangsmateriaal en leverbare leliebollen. 

Schubben in bakken
Onder auspiciën van Stichting ROL wordt door een groep telers onderzocht  hoe schubbollen in bakken los van de grond geteeld kunnen worden vanuit ‘kale schub’.   Schubben zijn de losse verdikte bladdelen die samen een leliebol vormen.
Ter ondersteuning van de activiteiten die al binnen een Praktijknetwerk zijn opgepakt worden in het hieronder beschreven project de volgende, meer fundamentele, aspecten onderzocht.


Beschrijving
Doel is de ontwikkeling van een nieuw teeltsysteem voor de productie van ziektevrij uitgangsmateriaal en leverbare leliebollen. De essenties hiervan zijn:

  1. Scheiding van de teelt van uitgangsmateriaal en leverbaar qua logistieke organisatie en plaats
  2. Teelt in een ‘los van de grond’  systeem waarbij tussentijds rooien wordt voorkomen

Het teeltkundig onderzoek wordt uitgevoerd in een zgn. Praktijknetwerk onder auspiciën van Stichting ROL en Proeftuin Zwaagdijk.  In dit praktijknetwerk lelie, wordt in 2013 en 2014 het systeem van lelieteelt in bakken doorontwikkeld. In het deel waarin overheid en sector samenwerken worden meer fundamentele problemen van het nieuwe teeltsysteem onderzocht binnen het project  “Teelt de grond uit”.


Vanuit de Publiek- Private Samenwerking (PPS)  wordt de ontwikkeling ondersteund met kennis en onderzoek dat zich richt op de meer fundamentele aspecten die bij de praktische ontwikkeling van een nieuw teeltsysteem opdoemen, zoals:

  • Ontsmetting van schubben met het desinfectiemiddel Nontox van de firma Watter levert een aantal vragen
    • Worden alle schimmels, bacteriën en virussen in het bad met een redoxpotentiaal van hoger dan 1000 mV gedood?
    • Worden virusdeeltjes die na 10 minuten nog uit het wondweefsel diffunderen effectief gedood?
    • Heeft Nontox effect op de standaardmiddelen (fungiciden, insecticiden) in het ontsmettingsbad, zoals uitvlokken of onwerkzaam worden (bijv. door de pH of door zuurstofradicalen, aanwezig in Nontox)?
  • Onderzoek groeikracht Oriëntals en OT’s (in bakkensysteem met kale schub):  Kan een breed sortiment leliecultivars inderdaad in 2 jaar uitgroeien tot schubbollen?
  • Vorstbescherming van jonge plantjes in april/mei m.b.v. biologisch (snel) afbreekbaar folie

Na afloop van het onderzoek

  • Is er inzicht in de wijze waarop besmetting met ziekteverwekkers tijdens het schubproces en de daaropvolgende groeifase van 2 jaar voorkomen kan worden.
  • Is er inzicht in de groeikracht van een aantal leliecultivars uit de groepen van de Oriëntals en de OT’s in het geschetste bakkensysteem met kale schub.
  • Is er een biologisch afbreekbaar folie beschikbaar voor de vorstbescherming van lelies op bakken.

Projectgegevens uitvoering
Aanvrager: Stichting ROL.
Hoofduitvoerder: Kennisinstelling: Wageningen UR
Looptijd project: 1 jan 2014- 31 dec 2017

Uitvoerende partijen

  • Mede uitvoerende kennisinstelling naast projectleider: Proeftuin Zwaagdijk
  • Mede uitvoerende bedrijven (R&D afdelingen):
    • KNN Advies (ontwikkeling snel afbreekbaar bioplastic),
    • Middenweg Vledder BV (bakkensysteem, lelieschubben),
    • Watter BV (ontsmetting m.b.v. Nontox)

Voordelen van het telen van uitgangsmateriaal los van de grond

  • Bij lelieteelt in het nieuwe teeltsysteem wordt de kans op verspreiding van ziekten sterk verkleind.
  • Gewasbespuiting zal selectiever kunnen, beheersing bodemziekten en  bodemonkruiden en het kiezen van een geschikte teeltlocatie wordt veel eenvoudiger.
  • Natte grondontsmetting is overbodig.
  • Voldoen aan fytosanitaire eisen van exportlanden wordt veel eenvoudiger.
  • Tegenover meerkosten van de teeltsystemen staan potentiële kostenbesparingen door kortere teeltduur
  • Minder kosten voor transport, grondhuur, oogst- en verwerking, gewasbescherming
  • Stabiel hoge productkwaliteit.

Specifieke voordelen door de resultaten uit dit onderzoek

  • Milieuvriendelijke ontsmetting van schubben en materialen met Nontox
  • Betere beheersing van virusproblematiek (PlAMV)
  • Een geschikt sortiment voor het beschreven teeltsysteem
  • Een geschikte folie voor vorstbescherming van het plantmateriaal op bakken

Het initiatief is onderdeel van de sectorbrede project Teelt de grond uit. Diverse aspecten van de kennis die wordt gegenereerd m.b.t. een nieuw teeltsysteem voor lelie zijn ook bruikbaar voor andere sectoren zoals de zomerbloementeelt of bijv. de uienteelt.  Het project sluit aan bij andere thema’s

Meer met minder: Innovatieve oplossingen om met minder ruimte, water, energie en mineralen hoogwaardig voedsel en duurzame producten te (kunnen) produceren.

  • Gezondheid en welbevinden: Innovatieve oplossingen voor een duurzame gewasbescherming in de lelieteelt die maatschappelijk verantwoord zijn.

Consortium leden

  • Stichting Regionaal Onderzoek Lelieteelt in Noord- en Oost Nederland.
  • KAVB, Hillegom
  • Middenweg Vledder B.V., Vledder
  • PPO/PRI, Wageningen
  • Proeftuin Zwaagdijk, Zwaagdijk-Oost
  • KNN Advies, Groningen
  • Watter BV, Assen



Email facebook twitter LinkedIn